Kışa hazırlık, kar kış içinde tavuklar

Soğuk kış günlerinde tavukların bakımıyla, korunmasıyla ilgili.

Bazı bölgelerimizde kış neredeyse başladı. Bazı bölgelerimizde (Akdeniz kıyılarında) kış hiç yaşanmıyor. Marmara bölgesi kıyı kesimleri ile Karadeniz kıyı kesimleri orta halli bölgeler. Buralarda ve kış mevsiminin daha az soğuk geçtiği yerlerde tavukları kışa hazırlamak için bir şey yapmak gerekmiyor. Çünkü tavuklar soğuklara karşı pek hassas değildir. Ankara’da bile pek bir şey gerekmez. Sadece dengeli beslenmelerine kışın daha dikkatli olmak zorundayız.

İstanbulda yıllarca tavuk beslemişimdir. Kışın karların üstünde hatta soğuk buzlu günlerde beton üstünde dolaşmaları onları rahatsız etmezdi. Yalnız bu yanlış anlaşılmasın, daima beton zeminde değillerdi.

Dikkat: Silkie tavukları ve cüce tavukların çoğu kışın İstanbul’dan daha fazla soğuk olan bölgelerde soğuktan zarar görebilir dikkatli olmalısınız. Bunların soğuğa dayanıklılıkları hakkında bilgi veremiyorum. İhtiyacı olanlar başka kaynaklardan araştırmalı. Aşağıdaki bilgiler normal tavuklar içindir. Çıplak boyunlu turken tavukları da soğuklara dayanıklıdır aşağıdaki bilgiler onlar için de geçerlidir.

Kışın ıslanmaları
Hava sıcaklığı 10ºC dereceden daha soğuk günlerde çok fazla ıslanmamalılar. Bunun için gereken tedbirleri almalısınız. Bize göre oldukça serin günlerde ıslanmalarının pek zararı yok. Yeter ki devamlı yağmur altında kalmasınlar sığınacakları kurunacakları siperler olsun (böyle durumlarda yükselen vücut ısıları çabuk kurumalarını sağlar). Tavuklara serin havada “ani” ıslanmalar belki zarar verebilir. Hafif ama devamlı yağmurlarda karda yavaş yavaş ıslanmalarının zararı yok. Bünyeleri çabucak gereken savunmaya geçer.

Tavuk bünyesi içerden fazlaca ısınan bir yapıdadır. Diğer kuş türlerinde de aynı özellik var. Bu sebeple vücutlarında 9 hava kesesi bulunur ki yüksek ısı dağılıp gitsin organlara zarar vermesin metabolizmayı bozmasın. Bazıları direkt olarak akciğerlere bağlıdır bazıları değildir. Hava keseleri sıcak günlerde bünyeyi serinletmek için büyük önem taşıyor. Soğuk günlerde ise, bünyelerinin ürettiği yüksek ısı soğuk hava ve ıslanma halinde çabuk kurmalarına sebep olur, ayrıca soğukta tavukların aktif olmalarını sağlar. Böylece tavuklar karlarda eşelenip yiyecek bulmaya çalışır. Çıplak ayakları karda buzda üşümez.

Tavuklarınızı dar alanda hapis gibi yetiştiriyorsanız kışın zeminin tamamının beton olmaması lazım.

Yağmurdan korunmak için bekleyecekleri yerleri ayaklarla beton arasını tamamen kaplayacak kalınlıkta saman veya talaşla örtmelisiniz. Ya da tahta zemin olmalı. Çok da önemli değil aslında. Yeter ki geniş alanda gezinebilsinler.

Karda tavukar

Her yerin karla kaplı olması tavukların yiyecek arayışı gezilerini engellemez.

Kış boyunca sık sık bir şeyler yemeliler, taze temiz su daima önlerinde hazır olmalı
Metabolizmaları hızlı olan tavukların oldukça sık birşeyler yemeleri gerekiyor. Su içmeleri de sık sık mümkün olabilmeli. Su içme sıklığı tavuklara bizden daha fazla önemlidir. Su soğuktan donuyorsa dikkat edin uzun süre susuz kalmasınlar. Fazla soğuk günlerde karbonhidratlı, yağlı yiyecekler (enerji vericiler) şart. Yoksa mesela Erzurum soğuklarında hayatta kalabilmeleri biraz zor. İstanbul’da yukarda dediğim gibi hiçbir özel şey yapmak gerekmez. İstanbul soğukları tavuklar için soğuktan sayılmaz. Sadece iki aylıktan küçük civcivlere zararı olur. Bir de bazı türlerde 3,5 ay oluncaya kadar bu kadar soğuğun belki zararı olabilir. En başta dediğim gibi kış boyunca dengeli beslenmelerine daha fazla dikkat etmelisiniz.

Kışın beslenmeleri daha incelikli olmalı
Karasal iklimin hâkim olduğu ve şiddetli don olaylarının yaşandığı yerlerde kış boyunca karbonhidrat, protein ve yağ oranı yüksek yiyecekler verin. İç yağı denen hayvan yağını severek yiyecekleri şeylerle karıştırın. Belki o yağı katı halde yavan olarak bile yerler. Kuşyemlerine karıştırılan kenevir tohumu yine soğuk günlerde çok iyidir. Hem tavuklar keneviri çok sever. Kışın hayvansal protein ihtiyaçlarına karşılık haftada bir iki defa et, balık verebilirsiniz. Kasaptan et alırken artan kısımlarını isteyin tavuklarınıza verin. Hamsi gibi ucuz balıklardan alıp verebilirsiniz çiğ çiğ yesinler. Bulguru sütle kaynatıp soğuduktan sonra verebilirsiniz. Haşlanmış patatese çeşitli enerji verici yiyecekler katabilirsiniz (rendelenmiş kuru kayısı, tuzsuz kuruyemişler vesaire). Eğer yerlerse tuzsuz ayçiçeği kışın çok işe yarayan yiyeceklerdendir.
C vitamini ayrıca önemli: Koyu yeşil renkte sebzeler (ıspanak, yeşil soğan) eğer taze ise çok iyi C vitamini kaynaklarıdır. Kışın tavuklarınızı bunlardan mahrum etmeyin.

Kapalı yerlerde kışın daha fazla temizlik lazım
Kapalı mekânlarda hapis yetiştirilen tavukların yerleri kesinlikle her gün güzelce temizlenmeli. Her an içersi havalandırılıyor olmalı. Akciğerleri ve akciğerlere bağlı olarak tüm bedenleri boklardan çıkan amonyak vb gazlardan çok kötü şekilde etkilenir. Kanın havalandırılması oksijenlenmesi akciğerler sayesinde oluyor. Eğer başka gazlar varsa zarar büyük olur. Tavuk akciğerinin kendisi zaten zararlı gazlara karşı dayanıksızdır dikkatli olun.

Her zaman dediğim gibi 1) en başta dengeli beslenme, 2) sonra temizlik, 3) sonra hareketli olmalarını sağlayan geniş alan ve 4) toprak banyosu imkânı tavuk yetiştirmede çok büyük önem taşıyor. Bu dört ana faktörü sağlayamayacaksanız hiç tavuk beslemeye kalkışmayın. Hayatta kalabilseler bile onlara ancak işkence yapmış olursunuz.

Kümesler ısıtılmalı mı?
Çok soğuk bölgelerde yaşamıyorsanız ve civciv yoksa hiç gerekmez. Sadece kuzeyli yönlere kapalı olmak ve üst tarafı kapalı olmak şartıyla açık yerlerde bile tavuklar kışın soğuktan zarar görmüyor (Ankara’da bile). Ama daha soğuk yerlerde geceledikleri yer gece boyunca dışarıdan rüzgâr almamalı, hava cereyanı olmamalı. Tüneklerin de tahtadan olması şarttır yoksa metal veya plastik tünekler vücut ısısını çeker zararı olur. Bitlere karşı plastik veya pvc maddeden tünekler tavsiye edilse de kışın soğukta zararı olacağını bilin. Soğukta en iyisi tahta tüneklerdir.

Bitlenmelere dikkatli olun
Kışın iyi beslenmeyen ve dar alanlarda hapis tutulan tavuklarda aşırı bitlenme öldürücü etki yapar. Kesinlikle öldürür. Hatta iyi beslenen tavuklarda bile aşırı bitlenmenin öldürücü etkisi olabiliyor (özellikle de çok soğuk günlerde). İlaçlama yapmalısınız. Kül ve kum karıştırılmış kuru toprak leğen içinde bir köşede bulunsun ki içinde toprak banyosu yapıp bitlerden kurtulsunlar. Az bit tavuklarda hareketlilik sağlıyor faydalıdır ama fazlası öldürücü olmaya kadar zararlıdır.

Horozlara dikkat
Yemeyip yedirmeyi tercih eden horozlar kışın fazlaca güçsüz kalabilir. Aşırı soğuk zamanlarda haftada üç gün gagasından içeri zorla bir tatlı kaşığı saf balıkyağı akıtın.

İbiklere vazelin veya zeytinyağı
Soğuk hava -20C ve daha fazla oluyorsa, tavuklar bu kadar soğuk yerlerde kalıyorsa, iri ibikli horozların ve ligorin gibi uzun ibikli tavukların ibiklerini vazelinle ya da zeytinyağı ile yağlayın. Soğukta kan ibiklerden çekilir. Ayrıca soğuk etkisiyle büzülen ibiklerde donmalar, kırılmalar, kangren oluşumları mümkün. Buna tedbir almalısınız. Yağlamak soğuğun etkisini biraz olsun kırar. Gerçi kendileri kuyruk kısmındaki yağ bezesine başlarını sürterek ibiklerini yağlamaya çalışırlar ama aşırı şiddette dondurucu soğukta yetersiz kalır.


Kategori: Koruma ve Güvenlik Tarih: 15 Kasım 2012

Etiketler:

'Kışa hazırlık, kar kış içinde tavuklar' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Erdal bey gene harika bir araştırma yazısı ve tam zamanında,bu bilgileri bulmak için farklı yerlerde arama yapmak gerekiyor artı doğruluk derecesi ne diye insan soruyor.
    Bu son yazınızın çıktısını alıp köye götürmeyi planlıyorum. Altın değerinde bilgiler bunlar. Sayenizde tavuklar dengeli besleniyorlar. Sütlü bulguru bu hafta sonu denemek istiyorum kalsiyum yönünden çok değerli bir besin. Kenevir olayını size sormayı düşünüyordum siz yazmışsınız. Biz tavuk yetiştirenler için bu yazınız süper bir kaynak. Allah razı olsun hayırlı günler dilerim.
    ***
    Sağolun teşekkür ederim. Fakat Çorlu’da kenevir gibi enerji verici besinlerin pek gerekli olacağını sanmam. Sizin oralarda daha kolay bulunan çiğ siyah ayçekirdeği çok tavsiye edilenlerden. Yazıya eklemeyi unutmuşum. Kışın o da iyi bir enerji verici. Fakat dediğim gibi Çorlu’da tavuklar için o derecede şiddetli soğuk olmuyor bildiğim kadarıyla. Yani enerji vericiler pek önemli değil, dengeli beslemeye devam etmek yeterli diye düşünüyorum. Çorlu’yu bilmem ama istanbul kışları tavuklar için kıştan sayılmaz.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.