Tavuklara ve civcivlere neler yedirmeli?

Yiyecek seçmede insandan çok daha geniş davranan tek hayvan türü belki tavuklardır. Her şey yerler. Ama peki en önemli gıdaları nelerdir ki eksik etmeyelim? Hangi yemden, hangi yiyeceklerden verilmeli? Tavuklara ne yedirilir?

Tuzlu ve küflü şeyler vermemeniz gerektiğini başta belirteyim. Bunlar tavuklara öldürecek derecede zarar verirler. Yemek artıkları aşırı tuzlu değilse zararı olmaz. Yine de dikkatli olun. Yemek artıklarınızı tavuklara vermeniz çok iyi olur ama yemekleri az tuzlu yapın ki tavuklarınıza zararı olmasın.

Tavuklar doğada ne yer? Önce bunu bilelim. Ne yiyorlarsa o şeylerde bünyeleri için çok gerekli maddeler vardır. Vitaminler, mineraller, çeşitli elementler, protein çeşitleri, tuz çeşitleri, kalori, kalsiyum, kalsiyum karbonat (kireç) vesaire. Yedikleri şeylere gelince: Her türlü yeşillik, tohum, tane, her çeşit küçük hayvanlar, toprak ve taş; kısaca her şey yerler.

Tavuklarınızı dışarıda serbest bırakarak yetiştiriyorsanız ve bölgeniz doğal bir çevre ise tavuklarınız şanslı. Siz hiçbir şey vermeseniz bile bütün gün her yeri araştırıp karınlarını doyururlar; çok daha önemlisi, gıdalarını eksiksiz alırlar. Kapalı besliyorsanız o zaman siz onlara vereceğiniz yiyecekleri çok zengin çeşitlilikte tutmalısınız.

Küçük civcivler için: 6 haftalık oluncaya kadar özel civciv yemi verseniz daha iyi olur.  Su asla eksik olmamalı. Özel civciv yeminin ve suyun yanı sıra salata yaprakları, haşlanmış yumurta ve temiz toprak verebilirsiniz.

Su: Su içmek tavuklar için bizden çok daha önemlidir. Birkaç saat susuz kalan tavukların sindirim sistemlerinde bozulmalar, ölüme sebep olan zehirlenmeler gözlemlenmiş. Civcivlere de tavuklara da her an gözlerinin önünde temiz su sağlamalısınız.

Tavuklara ve 6 haftayı aşmış civcivlere neler verilebilir?

*** Aşağıdaki 4 madde her gün olmalı, tavuklarınız bunlardan hiç mahrum kalmamalı.
1- Buğday. Tavuklar buğday konusunda müşkülpesenttir. Her cins buğdayı yemezler. Severek yiyecekleri buğday genelde piyasadaki en ucuz buğday çeşididir.

Kalsiyum ihtiyacı

Bol bol yeşillik ve toprak yiyorlarsa özel bir şey vermenize gerek yok. Yine de şunlar tavsiye edilebilir: Öğütülmüş istiridye kabukları veya yumurta kabukları.

Faydalı şeyi yemiyorlarsa

O şeyi haşlanmış hafif acılı patates püresine karıştırarak verin.

2- Her türlü yeşillik: Tavuklarınızı uygun çevrede açıkta yetiştiriyorsanız kendileri bulur yer. Yoksa siz vereceksiniz. Genelde sebze artıkları verirler. İlle sebze artıkları olacak diye bir şart yok. Gerekirse özel sebze alın. Hangilerini yemeyi seviyorlarsa. Yalnız, önce iyice yıkayın. İçinde tarım ilaçları varsa tavukları zehirleyebilir. Semt pazarlarına akşama doğru giderek pazarcıların attığı yığın yığın sebze parçalarını bedavaya alabilirsiniz.
3- Toprak alanda eşinip bulduklarını yeme imkânı sağlayın. Tavukları kapalı yerde tutuyorsanız en az haftada bir temiz yerlerden toprak getirin kümesin bir köşesine yeterince derinlikte bir leğene koyun. Bizim bilmediğimiz ama tavuklar için çok önemli toprak maddeleri vardır. Tavuklar topraktan yerler. Tavukların sindirim sistemi için kesin gerekli olan küçük taş parçaları toprakta vardır, bu da aradan çıkmış olur böylece.
4- Protein: Proteinli yiyecekler hakkında aşağıdaki kış ile ilgili ilk paragrafa bakın.

Tavuklar kışın ne yemeli?

Açıkta yetiştirilen tavuklar bulabildikleri birçok küçük canlıları yiyerek protein ihtiyaçlarını karşılarlar. Fakat kışın o canlılar yok denecek kadar azalır. Siz tavuklarınıza kıyma, haşlanmış yumurta, kavrulmamış ay çekirdeği, soya ve çiğ balık verin. Balık tavuklara çok faydalıdır. Tavuklarınızı kapalı yerlerde tutuyorsanız sadece kışın değil her zaman bunlardan vereceksiniz. Yumurta tavukları yemi de protein için iyi kaynaklardandır.

Kelp: En çok Amerika’da okyanus kıyılarında çok bulunan geniş yapraklı kahverengi bir deniz yosunudur. Sadece tavuklar için değil bizim için de hayati önem taşıyan birçok minerallere sahiptir. Kapalı alanlarda yetiştirilen ve yumurtlayan tavuklara verilmesinde büyük yarar var.

Özel yemler: 1- Civciv yemi: Özellikle civcivlerin ilk 6 haftasında sadece bundan vermek yeterli olabiliyor. 2- Yumurtlayan tavuklar için, onların bünyelerinden yumurtalara giden hayati maddeleri telafi edecek “yumurta yemi” yapılmış. Gerçi hiç de telafi edemiyor. Ayrıca uzun vadede zararı çok büyüktür. Ani çökmeler, ani yaşlanmalar olur ve üç yıldan fazla yaşayamazlar. 3- Etlik cinsler için yem: Sadece civcivlerin kesim zamanına kadar verilir. Kimseye hiçbir amaçla tavsiye etmem.

Arkadaşlarınızın tavsiyeleri: Çok kişiler tarafından denenmişse büyük faydası görülmüşse onlardan da verebilirsiniz. Yalnız dikkatli olun hiçbir zaman tavuklarınızı sadece bir iki çeşit şeyle beslemeyin. Ne kadar zengin çeşitte yiyecek, o kadar sağlıklı tavuk demektir.

Tavukları yemleme

Açıklamalar:
1- Okuduğunuz yazı hakkında sorunuzu veya yorumunuzu aşağıya yazabilirsiniz.
2- Yazılarımı RSS ile takip edebilirsiniz.
3- Yazılarım izinsiz olarak birçok web sitelerinde yayımlanmaktadır. Lütfen kaynak belirtmeyenleri uyarınız. Tüm yazılarım kendi tecrübelerimin ve araştırmalarımın eseridir.

Yukardaki yazı ile ilgili ek bilgiler ve yorumlar:

  1. kerem kocaeli diyor ki:

    bir yakınımın elinde fazladan bir çuval dana büyütme yemi vardı bana verdi bende buğdayla karıştırıp verdim yumurta verimlerinde ciddi bir artış oldu ama merak ediyorum bir zararı olurmu diye olmazsa yeniden vericem.
    ***
    Kerem bey mutlaka zararsızdır. Sadece bayat bozuk filan olmamasına dikkat edin.

  2. yusuf sakarya diyor ki:

    şuna kafam takıldı tuzlu yiyecekler tamam zararlıda küflü yiyecekler zararlı olabilir diosun ben ilk defa küflü yiyeceklerin tavuklar için zararlı olduğunu ilk defa senden duyuyom ben 1.5 seneden beri besliyom ara sıra oluyo küflü ekmek veriyom komşu teyzemizde 45 tane felan tavuk var bildim bileli küflü ekmek olsun küflü unlu mamülleri olsun verir daha bişi olduğunu gördem çoğu tavuk besleyenler küflü ekmeklerini verir tavuklarına ben şaşırdım bu küflü yiyeceklerin zararlı olması işine!!!
    ***
    Küflü ekmek ben de bazen yerim hiç zararı olmaz. :) Küflü ekmekler daha doğrusu ekmekteki küf zararlı değil. Ama dikkat edilmesi gereken şey şu: Diğer yiyecekler küflenmişse aynı zamanda bozulmuştur da. Onun için tavuklara küflü şeyler vermemek lazım. Ayrıca ekmeğin tavuk bünyesinin ihtiyaçlarına yeterli olabilmesi kesinlikle mümkün değildir sadece karınlarını şişirir. Ekmek fazla vermeyin.

  3. Abdullah - Kocaeli diyor ki:

    Ben sadece buğday veriyorum. Yumurta verimi Allaha şükür iyi. Ara sıra ekmek veriyorum ama en azından iki günde bir dışarı çıkarıyorum. Bir zararı var mıdır?
    ***
    Çevre temiz topraklı doğal özellikleri bozulmamış bir yer ise ne kadar dışarda gezinseler o kadar iyi gıda alırlar.

  4. Ahmet - Sinop diyor ki:

    Benim üç haftalık üç tane civcivim var yemden başka bişey yemiyolar sizce ne versem hem kiloda artış olur ve o yiyeceği mutlulukla yiyebilir?
    ***
    Birbuçuk ayı geçince tavukların yiyebileceği her şey yedirebilirsiniz. Sayfaları biraz araştırın beslemeyle ilgili yazılarımı okuyun.

  5. Cevdet Kızılcık - Tekirdağ diyor ki:

    Böyle bir çalışma yaptığınız için size teşekkür eder saygılar sunarım …

  6. Berkan - Aydın diyor ki:

    Ali abi benim bütün tavuklar 2 haftada 1 kez falan yumurtlama esnasında yumurtladığı yumurtayı yiyiyor. 2-3 haftada bir içlerinden sadece birisi yumurtayı kırıp içini içiyo. benim bahçe geniş biliyosun. ama uzak olduğu için hergün 4km gidilmek zorunda bu yüzden 11-12 gibi çıkıyorlar akşama kadar geziyorlar.
    ***
    Yani büyük bahçe olmasına rağmen hayvanlar akşama kadar hapis mi? Çok yanlış. Buna bir çare bulmalısın.

  7. Mehmet Salih diyor ki:

    Civcivlere 6 haftadan sonra hızlı büyütmek için etlik pilic büyütme yemi vermek konusunda fikriniz nedir?
    ***
    O yemler kimyasallı. Kimyasallı yemlerle beslenen hayvanların eti, sütü, yumurtası insanlarda birçok hormonal düzensizliklere sebebiyet olmaları ve enzimlerle ilgili organlara zarar vermeleri çok yaygın bir şey. Sonuçta diyabettten guatr sorunlarına, kalp damar hastalıklarından obeziteye kadar binbir çeşit hastalıklar hızla artmaya başladı. Uzak durun derim.
    İlgili bir yazım:
    http://tavuk.devletli.com/etlik-civciv-yemi-ve-dana-kuzu-yemleri

  8. Sercan - Yalova diyor ki:

    Benim horuzum çok az yemek yiyor bahçede ne bulursa tavuklara yediriyor acaba bunun sebebi nedir? Bu arada sitenizde ne kadar yazı soru ve yorum varsa hepsini okudum verdiğiniz bazı ceveplar çok komik sırf buyüzden her gün sitenize giriyorum verdiğiniz bilgiler için teşekkürler.
    ***
    Komik olacak tabi. :) Bak senin bu sorun da komik. Horoz yemiyor yediriyormuş. Horozlar böyledir. Bunu sormaya ne gerek var acaba? Gelen soruların yüzde doksanı bu tip sorular. Tavuk niçin follukta yumurtluyormuş. Ne bileyim ben. Gelsin evin ortasına mı yumurtlasın yani? Civcivler neden ötüyor, tavuk niçin yumurtlar gibi bir yılığn gereksiz sorular. Her soruya cevap yazsam günde 24 saat yetmez.

  9. Berrin - Ankara diyor ki:

    21 tane civcivi evde besliyorum. 4-5 günde bir bahçeye çıkarıyorum. 7 -8 haftalık oldular, 3-4 tanesinin bacakları felç olmuş gibi, zor hareket ediyor ve parmakları kıvrık ve hareketsiz duruyor, ne yapabilirim?
    ***
    Belki verdiğiniz yem bozuktur. Önce o yemi bırakıp başka yerden taze yem alın. Sonra bir veterinere danışın.

  10. Sertaç - Ankara diyor ki:

    Berrin Hanım, sizin sorununuz civcivleri evde beslemeniz. Civcivleriniz yeterince gün ışığı almadığından D vitamini eksikliği olmuş. Eczanden alacağınız *** ilacından
    her gün ağızlarına 2 damla damlatın. 1 hafta sonra düzeleceklerdir. Düzenli olarak gün ışığından faydalanmalarını sağlamanız gerekecektir.
    ***
    Önce ilaç ismini sildiğim için özür dilerim çünkü son zamanlarda ilaç ismi yazanlar çok oluyor ve tümünü siliyorum. Bunu silmesem diğer takipçilere haksızlık olur.
    D vitamini meselesi doğru olabilir ama güneş yanlış, çünkü ben de çok uzun yıllar boyunca birçok civciv yetiştirmişimdir, en az iki ay güneş yüzü görmemişlerdir, hiç de böyle sorunlar olmadı. Berrin hanımın yeminde sorun var bence. Bu durumda vitamin ilacı değil balık yağı çok daha iyi gelecektir. Hem bundan sonra artık güneşe çıkarsın artık civcivler iyice büyümüş ve hem yaz geldi.

  11. Nuh - Gümüşhane diyor ki:

    ***
    ***
    Her çeşit yiyecekten yemeliler. Yumurtalama düzensizliklerinde gün içinde fazla uyumaları etkilidir buna göre dikkatli olun, yiyecek araştırma gezileri yapmaları lazım ki tembel tembel bir köşede oturup ikide birde şekerlerme yapmasınlar.. Serçelerle aynı vakitte güne başlamaları lazım bu da şart..

  12. Yılmaz - İzmir diyor ki:

    Bende beş tane tavuk var yumurtadan kesildiler yumurtlamıyolar. Acaba bir hastalık mı başlıyor? Ekmek de yediriyorum. Sanki çok yorgun gibi duruyorlar. Sorun ne acaba?
    ***
    Çok gıdasız kalmışlar. Bu gidişler kolayca hastalık kaparlar ve iki gün içinde ölürler. Yerlerini temiz tutup balık, haşlanmış yumurta, bol bol yeşillik ve buğday verin. Ekmek kesinlikle yasak.

  13. Anıl - Trabzon diyor ki:

    Benim tavuklarım topluca hasta oldular va zorla tedavi ettim şimdi iyiller ama 2 haftadır yumurta etmiyorlar sebebi ne olabilir? Yumurta etmeleri için ne yapabilirim?
    ***
    Hayvancağızlar hastalanmış hırpalanmış örselenmiş. Bırakın biraz dinlensinler biraz rahat etsinler. Siz yumurtlamayı basit sanıyorsunuz ama tavukların bütün gücünü alan bir şeydir. Siz bu sitede neler yazmışım hepsini okuyun tavuklarınıza daha iyi bakın. Onları yumurta makinesi gibi değil de ailenizin değerli bireyleri gibi görün.

  14. Bilal Aşkın - Çerkezköy diyor ki:

    Bizim küçük bir kuluçka makinemiz var. Tavuk, ördek, tavuskuşu, bıldırcın, kaz yumurtalarından yavrular alıyoruz. Fakat sıkıntımız şu, yavruların hatırı sayılır bir kısmı 1 – 2 hafta içinde ölüyor. Buna çare bulamadık. Yardımcı olursanız çok memnun oluruz.
    ***
    Bir ihtimal kuluçka makinenizin ve civcivleri yetiştirdiğiniz ortamın hijyenik olmaması, başka bir ihtimal kuluçka süresince ısı dengesizlikleri olması yüzünden iç organlardaki dengesiz gelişimlerdir. Ayrıca yumurtaları yumurtlayan hayvanlarda gıdasızlık problemi olabilir. Mümkün olan en doğal yiyeceklerden çok zengin çeşitlilikte yemeleri ve toprakta kazı yapıp topraktan bulduklarını da yemeleri onların yumurtalarından çıkan civcivlerin çok saylıklı, çok dirençli olmalarını sağlar.

  15. Duman - Kütahya diyor ki:

    5 haftalık 15 adet hindi altından çıkarttığım tavuk civcivim var.Hepsi çok sağlıklı fakat bir tanesi diğerlerinin kanatlarını ve kuyruklarını yaralıyor. her tarafları kan içinde yara merhemi sürdüm. Engellemek için ne yapabilirim?
    ***
    Daha geniş alanda daha zengin çeşitte katı ve sıvı yiyecekler sağlamalısınız. Yoksa yamyamlık çok kısa sürede diğerlerine de bulaşacak. Bu gibi pis olaylar dar alanda ve sağlıksız beslenme yöntemleriyle beslenen hayvanlarda kaçınılmaz bir sonuçtur.

  16. Seren - İstanbul diyor ki:

    Benim civcivim 2 buçuk aylık yanı pek civciv sayılmaz. Bulguru sutle ıslatıp verıyodum bayılarak yıyordu ama şimdi cok acıkınca cok az yıyor. Bugday verdım ekmek verdim yeşil salata veriyorum yine yemiyor. Korkuyorum açlıktan ölecek diye. Ne yapabilirim?
    ***
    Sırf bulgurla hayvancağız gıdasız kalmış aklı gelişmemiş. Bırakın aç kalsın aç kalınca ne bulsa yer. Buğday piyasada en ucuza satılan koyu renkli, koyu altın sarısı gibi renkte oln buğdaydan severler. Daha pahalı buğday çeşitlerini tavuklar hiç sevmez. Ama sadece buğday da iyi değil. Çok çeşitli şeyler yemeye aşışması lazım. Bu kadar.

  17. mehmet Sait - Denizli diyor ki:

    Cvcivlere ne versem çabuk geliştirir? Çünkü yemi kestiğimden beri hiç gelişmiyorlar. Balık yağını denedim olmadı bugün besi yemi aldım yeniden yeme başlıcam fayda eder mi?
    ***
    Bütün gün hayvanlarla vakit geçirirseniz size hiç büyümüyorlar gibi gelir. Saçma sapan yemlerle uğraşmayın. Bu sayfada en sağlıklı bilgileri verdim. Bunlar en iyisidir.

  18. Davut Bilgiç - Aksaray diyor ki:

    Tavuklara gıda türünde ev atıklarını vermemiz doğru mudur acaba? Karpuz, kavun, ekmek, marul vb.
    ***
    Evet verseniz çok iyi olur. Balık ve tavuk artıklarından da verin çok ihtiyaçları var. Diğer yemeklerden artanlarından da verin ama fazla tuzlu olmamalılar. Ekmek az vermelisiniz ve de kesinlikle küflü olmamalı.

  19. Hikmet- Çanakkale diyor ki:

    Gurk tavuğumuz nefes almakta zorlanıyor. kardeşim boynunda nohut büyüklüğünde bir şişlik olduğunu görmüş. elleyince sağa sola hareket ediyormuş.her nefes almada ağzını açıyor. 1 hafta önce leblebi vermiştim. ondan kaynaklanıyor olabilir mi? bir başka tavuğumuzun kursağı da hep şiş. ama yemek yemede bir sorunu yok.
    ***
    Hava çok sıcak olunca ağzını açar normal bir şey.

  20. Gülcan, Muğla diyor ki:

    Merhaba. Tavukları aldığım köylü bayan, ‘Tavuklara domates verme, domates yumurtadan kestiriyor‘ dedi. Bunun aslı astarı var mı acaba? Bayanın domates serası var, tavukları seraya saldığı günlerde domates yedikleri için yumurtlamadıklarını iddia ediyor. Korkudan domates veremiyorum arada sırada kahvaltıdan artakalan bir iki dilim domatesle yetiniyorlar. Bir de, tavuklara yeşillik olarak bahçedeki otları yemeleri dışında haftada bir kez beyaz lahana veriyorum. Sürekli olarak vermemin bir zararı olabilir mi? Birkaç gün yettiği daha doğrusu maruldan daha bereketli olduğu için lahanayı tercih ediyorum. Teşekkürler.
    ***
    Domates sadece yumurtadan kesse çok iyi. Bu demektir ki bünyeleri uyanmış kendine gelmiş ve yıpranmamak için yumurtlamaya ara vermişler. Çok iyi bir şey. Tavukların mükemmel sağlıklı olabilmeleri için her zaman yumurtlamamaları gerekiyor.. Fakat.. olgunlaşmamış domatesler tavuk sağlığına zararlıdır. Dalında olgunlaşmadan toplanmış sonradan kızarmış domatesler de belki zararlı olabilir. Bunlara dikkat edin. Soyduğunuz patates kabuklarında eğer çillemeler varsa ya da yeşil bölgeler varsa bu da zararlı. Domates yaprakları da öyle, zararlıdır. Ama olgun domatesin zararı yok faydası var.
    Lahana verin, meyve artıkları, meyve soyulmuş kabukları, muz kabukları.. yiyebilecekleri her şeyden verin. Sadece tek çeşit üstünde durmayın. Zengin çeşitlilikte yiyecekler olmalı. Bitkisel ve hayvansal proteinler her türlü vitamin mineral içeren yiyecekler hatta farklı toprak çeşitleri yemeleri lazım. Yumurtlayan bir tavuğun günlük gıda ihtiyacı insanınkinden fazladır. Hamile kadın gibi düşünün. Yumurtlayan tavuklar o derecede iyi beslenmeli. Hatta daha iyi.. 9 ayda ana karnında bebek ne kadar gelişiyor kaç kilo oluyor.. 9 ayda bir tavuk ne kadar, kaç kilo yumurtluyor (diyelim 100 yumurta).. hesaplarsanız farkı görürsünüz. Bir yumurta bir civcivi yoktan var edecek her şeye sahiptir. Eti kemiği kanı tüyü derisi iç organları bağışıklık sistemi beyni gözleri tırnakları her şeyi yumurtadan oluşuyor. Yüz tane yumurta yüz tane canlı civciv demek. Yani yumurtlayan bir tavuğun bünyesindeki tüm hayati birikimler direkt yumurtaya geçer. Tavuğun beslenmesi iyi değilse o yumurtalar da eksiktir. Hem iyi besleyici değil, hem o yumurtalardan çıkacak civcivler çok zayıf bünyeli olur hayatta kalabilmeleri zordur.
    Not: Size mail yazmıştım cevap alamadım tekrar yazdım. Galiba maillerinize bakmıyorsunuz.

  21. Ham domateslerin tavuklara zararını okuyunca şaşırdım şimdiye kadar vermedim ama öğrendiğimiz iyi oldu.Genelde kızarmış yere düşmüş domatesleri vermeye çalışıcam ayrıca evde yapılan malzemelerden artan domates salatalık ne varsa bizim yiyebileceğimiz şeyleri veriyorum.
    Yumurtlayan tavuklar konusunda yazdığınız bilgiler o kadar doğru ki kimse o kadar derin düşünemez. Folluktan aldığım her yumurta için önce Allaha sonrada tavuklara teşekkür ediyorum.
    Burda sıcaklardan köy tavuğu yetiştirenlerin tavukları da yumurtayı kesti. Normal zaten hayvanlar geçen 3 ay boyunca aralıksız yumurtladılar bir müddet dinlenme zamanı. Benim piliçler bile eskisi gibi çok yem yemiyorlar azalttılar, daha az yem yiyorlar. Zamanlarını gölgeliklerde eşinerek geçiriyorlar. Yemlerini genellikle sabah erken ve akşam serinliğinde yiyorlar. Hijyen olayına hastalıklara karşı yaşadıkları alanı her gidişimde tırmıklayarak temiz toprağı çıkartıyorum ayrıca haftada iki kez iki el arabası temiz toprak alıp bahçelerine döküyorum bir gün sonra o toprak zaten dağılıyor.Yazılarınızda belirtiğiniz gibi tavuklar gerçekten temiz toprağı çok seviyorlar, gagaları ile toprağı içinde bir şeyler bulup nasıl yiyorlar çok güzel bir görüntü oluyor.